سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )

517

مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )

منير تاريخ مرگش را چنين نوشت : « شهيد و متقى و عالم علوم جهان » . محمد باقر بن سلطان العلماء 1214 ه ق / 1799 م 1276 ه ق / 1859 م مولانا سيد محمد باقر فرزند ارشد سلطان العلماء مولانا سيد محمد در سال 1214 ه ق متولد شد . از هوش و فراست خدادادى برخوردار بود . وى در نزد علما و استادان معاصر خويش تحصيل علم كرد و همچنين از محضر پدر و عموى خود سيد العلماء بهرهء علمى جست . بيست‌ساله بود كه جدش مولانا دلدار على درگذشت . پس از طى تحصيلات خود به كمك پدر پرداخت . هنگامى كه امجد على شاه در 5 ربيع الثانى 1258 ه ق بر تخت سلطنت نشست نظر به سابقهء علمى مولانا محمّد باقر تحت تأثير او قرار گرفت و منصب قاضى القضاة و لقب « منصف الدوله شريف الملك » را به او عطا كرد . به ساختن حسينيه و مسجدى بسيار بزرگ اقدام كرد و علاقهء شديدى به عزادارى داشت . امجد على شاه لحافى قيمتى نذر او كرد و تقاضا كرد كه خودش از آن استفاده كند . بينوايى براى ازدواج دخترش از او كمك خواست ، مولانا همان لحاف را به او بخشيد . داراى كتابخانه‌اى بود كه در آن كتابهاى ارزنده و نادر وجود داشت . مولانا با وجود گرفتاريهاى فراوان به تعليم و تدريس و تصنيف و تأليف مىپرداخت ، اما عمرش وفا نكرد و در 10 جمادى الثانى 1276 ه ق / دسامبر 1859 م درگذشت و در حسينيهء پدربزرگش به خاك سپرده شد . آثار او از اين قرار است : تشييد مبانى الايمان فى الرد على بصارة العين ( چاپ 1257 ه ق ) ؛ رسالة فى نكاح بنت الزانية ؛ رسالهء حج ؛ سيف صارم . مبارك حسين كنبوه 1250 ه ق / 1834 م 1300 ه ق / 1882 م مولانا مبارك حسين لكنهوى كربلايى بن نور الحسين بن تاج الدّين بن على حسن خان كنبوه لكنهوى فردى كامل بود و در علوم معقول و منقول تبحر داشت . ابتدا در نزد پدربزرگ خود درس خواند و سپس به كربلا رفت و فقه و اصول و علوم دين را نزد مرتضى شوشترى به اتمام رسانيد . در سال 1300 ه ق در كربلاى معلا وفات يافت .